Krótka pamięć Zachodu

 

Ostatnio czytam świetną książkę o broni chemicznej i biologicznej w świecie starożytnym. Dowiedziałem się, że idea, aby masowo unieszkodliwiać wrogów (żołnierzy jak i ludność cywilną) bez strat własnych nie narodziła się w XIX czy XX wieku. Ona jest tak stara, jak ludzkość wojuje między sobą. Jednak nie o książcę będę pisał, tylko o jednej wzmiance dotyczącej brytyjskiego polityka z zeszłego stulecia. Którego? O nim potem.
Wpierw przypomnę pewną postać. To osoba, która odpowiedzialna jest za użycie broni chemicznej wobec powstańców. Irakijczyk. Kuzyn Saddama Husajna. To on „Chemiczny Ali” czyli Ali Hassan Al-Madżid został oskarżony i skazany na śmierć przez iracki sąd za ludobójstwo, zbrodnie przeciwko ludzkości i zbrodnie wojenne dokonane na Kurdach w latach osiemdziesiątych. Większości z nas użycie broni chemicznej, w tym przykładzie to był gaz musztardowy, wobec cywili nie mieści się w kanonach rozwiązywania konfliktów z ludnością cywilną, pozbawioną broni. Tzw. cywilizowany świat potępił ówczesne irackie władze za sposób rozwiązania konfliktu z Kurdami. Bardzo to etyczne. Ale jest jedno ale. Stosowanie podwójnych standardów wobec własnych polityków.
Zacytuję teraz pewien fragment z owej książki o starożytnych broniach masowego rażenia, gdzie występuje
wzmiankowany wyżej polityk brytyjski:1

(…) sekretarz kolonialny Winston Chruchill zaproponował zorganizowanie „naukowej ekspedycji”, której zadaniem byłoby opanowanie „niespokojnych plemion” Kurdystanu. Sugerował użycie na początek trującego gazu w operacjach bombowych przeciwko wioskom. Niektórzy przedstawiciele brytyjskich władz zwracali uwagę, że wiesniacy są bezbronni i nie mają medycznej wiedzy o antidodtach. Lekceważąc „narzekania protestujących przeciwko stosowaniu gazu (…) wobec niecywilizowanych plemion”, Chruchill twierdził, że gaz chemiczny – który tak niedawno spowodował wiele cierpienia w czasie I wojny światowej – wywoła „tylko dyskomfort lub chorobę, ale nie śmierć” i będzie dobrym sposobem osłabienia morale wroga. W rzeczywistości jednak gaz ten powodował ślepotę i zabijał dzieci, chorych i starców. Podobnie jak Krisa, po użyciu trucizny kurdyjskie wioski bez trudu zostały zlikwidowane.

Brzmi znajomo? To prawie takie samo działanie jakie zastosowano prawie 70 lat póżniej. Ten sam obszar, ten sam środek (gaz musztardowy) i ten sam cel. Tylko kto inny podjął decyzję. Chemiczny Ali za wydarzenia z 1988 roku odpowiedział, tak samo chemiczny Winston za rok 1920 nie. Za złamanie art. 23 i 25 regulaminu haskiego z 1907 (załącznik do konwencji haskiej z 1899r.) odpowiada już rząd Wielkiej Brytanii, którego wojska bombardowały wioski kurdyjskie. Co ciekawe, nie jest to temat tabu , gdyż Gary Young wspomniał o tym w swoim artykule „Churchill – the truth” (Guardian, 30. września 2002r.). Najwyraźniej  jednak w polskim internecie, gdzie w opracowaniach na temat sytuacji Kurdów w XX wieku wspomina się tylko  pacyfikację za pomocą broni chemicznej przeprowadzoną przez wojska irackie w latach osiemdziesiątych. Rok 1920 wzmiankowany jest jako okres walk wojsk tureckich, perskich i brytyjskich z Kurdami, bez uszczegółowiania rodzajów broni. Ot takie wybielanie kochanego Winstona, który tak nam pomagał w II wojnie światowej i potem, będąc synonimem oporu wobec hitlerowców i komunistów (słynna teza o żelaznej kurtynie). Może czas zmienić opinie o nim i w ogóle o polityce.

PS. Na marginesie dodam, że Churchill planował użycie gazu trującego wobec Niemców w czasie II wojny światowej2. Widocznie skuteczność broni chemicznej w I wojnie światowej oraz konfliktach w międzywojniu (Kurdystan 1920, Etiopia 1936) uzasadniały złamanie konwencji haskich.

———————————————————————————————————-
1
Mayor
Adrienne,Grecki ogień, zatrute strzały, bomby skorpionów. Broń chemiczna i biologiczna w świecie starożytnym„, Amber, str. 80 za: Geoff Simons „Iraq: from Summer to Saddam„, St. Martin Press, Londyn wyd. 1994, str. 179-181

2 Harris Robert, Paxman Jeremy, „A Higher Form of Killing: The Secret Story of Chemical and Biological Warfare” Hill and Wang, Nowy Jork 1982, rozdział 5

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s